باتریهای ذخیرهسازی انرژی در حال تجربه توسعه سریع بیسابقهای هستند و چین به بزرگترین بازار ذخیرهسازی انرژی نو در جهان تبدیل شده است و در نوآوری فناوری، مقیاس صنعتی و حمایت سیاستی پیشرو است. در ادامه، مروری جامع بر وضعیت فعلی توسعه باتریهای ذخیرهسازی انرژی از پنج جنبه ارائه میشود: مقیاس بازار، مسیرهای فناوری، محیط سیاستی، روندهای توسعه و چشمانداز آینده.
اول. رشد سریع در مقیاس بازار، چین در سطح جهانی پیشتاز است
تا پایان سال ۲۰۲۵، ظرفیت نصب شده تجمعی ذخیرهسازی انرژی نو در چین به ۱۴۴.۷ گیگاوات خواهد رسید که ۸۵ درصد افزایش سالانه را نشان میدهد و بیش از ۴۰ درصد از کل ظرفیت نصب شده جهانی را به خود اختصاص داده و به طور محکم در رتبه اول جهان قرار میگیرد. در سال ۲۰۲۵، ۶۶.۴۳ گیگاوات/۱۸۹.۴۸ گیگاوات ساعت ظرفیت جدید به بهرهبرداری رسید که مقیاس توان و انرژی به ترتیب ۵۲ درصد و ۷۳ درصد افزایش سالانه داشته است و نشاندهنده شتاب رشد قوی است.
در سطح جهانی، محمولههای باتری ذخیرهسازی انرژی به ۶۵۱.۵ گیگاوات ساعت رسید که ۷۶.۲ درصد افزایش نسبت به سال قبل داشته است. شرکتهای چینی عملکرد بسیار خوبی داشتند و ۹۴.۴ درصد از محمولههای جهانی را به خود اختصاص دادند و تقریباً انحصار زنجیره تامین باتری ذخیرهسازی انرژی جهانی را در اختیار گرفتند. این دادهها به طور کامل برتری مطلق چین در تولید باتری ذخیرهسازی انرژی را نشان میدهد.
دوم. توسعه متنوع مسیرهای فناوری، ظهور مداوم نوآوریها
فناوری ذخیرهسازی انرژی در جهتی متنوع در حال توسعه است و هر مسیر فناوری ویژگیهای خاص خود را برای برآورده کردن نیازهای سناریوهای مختلف کاربردی دارد.
باتریهای لیتیوم-یون همچنان غالب هستند. باتریهای لیتیوم فسفات آهن، به عنوان فناوری اصلی، در سال ۲۰۲۵ ظرفیت نصب شده جدیدی معادل ۵۹.۳ گیگاوات / ۱۷۳.۴ گیگاوات ساعت را به خود اختصاص دادند که ۹۱.۸ درصد (توان) را شامل میشود. سلولهای با ظرفیت بالا به سمت ۵۰۰ آمپر ساعت به بالا در حال شتابگیری هستند و سلولهای ۵۸۷ آمپر ساعتی CATL در حال حاضر در مرحله تولید انبوه و تحویل هستند که نشاندهنده بهبود بیشتر در چگالی انرژی و مقرون به صرفه بودن باتریهای ذخیره انرژی است.
تجاریسازی باتریهای سدیم-یون شتاب میگیرد. در سال ۲۰۲۵، فناوری ذخیره انرژی باتری سدیم به پیشرفتهای چشمگیری دست یافت و اولین نیروگاه ذخیره انرژی باتری سدیم با ظرفیت بالا در کشور در گوانگشی به بهرهبرداری رسید. سلولهای تولید انبوه شرکتهای پیشرو به چگالی انرژی ۱۶۰-۱۷۵ وات ساعت بر کیلوگرم دست یافتند که زمینه را برای کاربردهای در مقیاس بزرگ فراهم میکند.
باتریهای نیمهجامد/جامد به پیشرفتهای چشمگیری دست یافتند. پروژه ذخیرهسازی انرژی باتری نیمهجامد با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات/۸۰۰ مگاوات ساعت در ووهای، مغولستان داخلی، به شبکه متصل شد و رکورد جدیدی را برای ظرفیت نصب شده پروژههای ذخیرهسازی انرژی باتری لیتیومی نیمهجامد متصل به شبکه در چین به ثبت رساند و پتانسیل کاربردی فناوریهای نسل بعدی باتری را نشان داد.
باتریهای جریانی در ذخیرهسازی انرژی طولانیمدت غالب هستند. باتریهای جریانی تمام وانادیوم، با طول عمر طولانی و ویژگیهای ایمنی بالا، در زمینه ذخیرهسازی انرژی طولانیمدت عملکرد برجستهای دارند و در سال ۲۰۲۵، ۱.۱ گیگاوات/۴.۷ گیگاوات ساعت ظرفیت نصب شده جدید به آن اضافه شد.
مسیرهای فناوری دیگر به طور همزمان توسعه مییابند. ذخیرهسازی انرژی با هوای فشرده 1.3 گیگاوات/7.4 گیگاوات ساعت ظرفیت نصب شده جدید اضافه کرد، ذخیرهسازی انرژی چرخ طیار 223 مگاوات و ابرخازنها 207 مگاوات اضافه کردند و چشمانداز فناوری متنوع و مکمل را تشکیل دادند.
III. افزایش مداوم حمایتهای سیاستی، بهینهسازی مداوم محیط توسعه صنعتی
دولت چین اهمیت زیادی به توسعه صنعت ذخیرهسازی انرژی میدهد و مجموعهای از سیاستهای حمایتی را معرفی کرده است. هشت بخش از جمله کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات و اداره ملی انرژی به طور مشترک "طرح اقدام برای توسعه با کیفیت بالای صنعت تولید انرژیهای نو ذخیرهسازی" را منتشر کردند که در آن پیشنهاد شده است تا سال ۲۰۲۷، ۳ تا ۵ شرکت پیشرو در اکوسیستم پرورش داده شوند تا توسعه همافزای زنجیره صنعتی ترویج یابد.
«برنامه اقدام برای ساختوساز در مقیاس بزرگ ذخیرهسازی انرژی جدید (۲۰۲۵-۲۰۲۷)» که همزمان منتشر شد، اهداف توسعه را روشن میکند: انتظار میرود که کشور در عرض سه سال بیش از ۱۰۰ میلیون کیلووات ظرفیت نصب شده اضافه کند و تا پایان سال ۲۰۲۷ به بیش از ۱۸۰ میلیون کیلووات برسد. این سیاستها تضمینهای قوی برای توسعه سالم بلندمدت صنعت ذخیره انرژی فراهم میکنند.
IV. روندهای اصلی توسعه را روشن کنید، گسترش مداوم سناریوهای کاربرد
توسعه باتریهای ذخیره انرژی چندین روند روشن را نشان میدهد:
ذخیرهسازی انرژی طولانیمدت به تمرکز توسعه تبدیل میشود. با افزایش نفوذ انرژیهای تجدیدپذیر، تقاضا برای ذخیرهسازی انرژی طولانیمدت بیش از 4 ساعت به طور قابل توجهی افزایش یافته است و باعث تسریع تکرار محصولات ذخیرهسازی انرژی طولانیمدت باتری لیتیومی برای پاسخگویی به نیازهای تنظیم پیک و فرکانس شبکه شده است.
ذخیرهسازی انرژی شکلدهنده شبکه، کاربردها را در مقیاس بزرگتر میکند. در سال 2025، ذخیرهسازی انرژی شکلدهنده شبکه از مرحله تأیید فناوری به مرحله جدیدی از کاربرد در مقیاس بزرگ منتقل شد و پایداری و قابلیت اطمینان شبکه را بهبود بخشید.
هوش مصنوعی ایمنی ذخیرهسازی انرژی را تقویت میکند. فناوری هوش مصنوعی به طور گستردهتری در هشدار ایمنی ذخیرهسازی انرژی، مدیریت عملیات و نگهداری کاربرد دارد و سطح هوشمندی سیستمهای ذخیرهسازی انرژی را بهبود میبخشد.
ذخیرهسازی انرژی هیبریدی به سرعت در حال توسعه است. در سال ۲۰۲۵، ۷.۷ گیگاوات/۲۱.۵ گیگاوات ساعت ظرفیت نصب شده جدید به ذخیرهسازی انرژی هیبریدی اضافه شد که افزایش ۱۲۷.۳ درصدی نسبت به سال قبل را نشان میدهد و ترکیبهای مختلف فناوری عملکرد سیستم را بهینه میکنند.
گسترش مداوم سناریوهای کاربردی. کاربردهای ذخیرهسازی انرژی از سمت تولید برق و سمت شبکه سنتی به سناریوهای جدیدی مانند ذخیرهسازی انرژی صنعتی و تجاری و پیکربندی ذخیرهسازی انرژی مراکز داده هوش مصنوعی (AIDC) گسترش یافته است و فضای بازار را بیش از پیش گسترش میدهد.
V. چشمانداز آینده: گذار از ابزار نظارتی به مرکز سیستم
با نگاه به آینده، انتظار میرود ظرفیت نصب شده ذخیرهسازی انرژی جهانی در سال 2026 حداقل 40 درصد نسبت به سال قبل رشد کند و روند رشد بالایی را حفظ نماید. با نوآوری مداوم فناوری و بهبود سازوکارهای بازار، باتریهای ذخیرهسازی انرژی نقش فزایندهای در ساخت سیستمهای قدرت جدید ایفا خواهند کرد.
باتریهای ذخیره انرژی از ابزارهای صرفاً تنظیمکننده توان به هابهای کلیدی سیستمهای قدرت جدید در حال تحول هستند و به عناصر اصلی پشتیبان مصرف انرژی تجدیدپذیر با نسبت بالا و تضمینکننده عملکرد ایمن و پایدار شبکه تبدیل میشوند. چین به عنوان یک رهبر جهانی در صنعت ذخیره انرژی، همچنان نقش مهمی در نوآوری فناورانه، ارتقاء صنعتی و گسترش بازار ایفا خواهد کرد و فرآیند گذار انرژی جهانی را ترویج میدهد.